Büyük marketler ve küçük esnaf

Son günlerde Samsun’luların gündeminde olan ve bazı yerel basın tarafından da yayınlanan, yazılan bir konu ’’Büyük marketlerin, bakkal,büfe,manav, kasap vs gibi küçük esnafa verdiği sıkıntı. Bu sıkıntıda söz hakkı bulunan,söyleyecekleri olan, küçük esnafa da kulak verilmeli. Lakin…

Öncelikle uzatılan mikrofona şikayeti olduğu halde konuşmayan esnafa sözüm,eh be hemşerim sen sana verilen fırsatı dahi değerlendirmekten aciz isen seni savunacak olanları, problemi çözmek için girişimde bulunacak kişileri zayıf bırakırsın. Esnafız,sıkıntılıyız ama.. bir çok esnaf, esnaf ve oda başkanlarının ismini dahi bilmez sorduğunuzda. Bilinçli olmak ve ne istediğini bilmek, mağduriyetini iyi şekilde anlatabilmek önemli.

Samsun şehir merkezindeki büyük market sayısı diğer iller ile kıyaslandığında çok fazla. Her açılan büyük market, küçük ve orta ölçekte iş yapan işletmelere sekte vurmakta.Satışlarında düşüş olan küçük esnaf ekonomik krizinde etkisi ile tamamen tevekkül ile ayakta kalma savaşı vermekte.

Peki vatandaş neden büyük marketleri tercih ediyor? Bu marketlerde satılan ürün gramajına,kalitesine dikkat ediyor mu?

İlk akla gelen ve söylenenler:Ucuz,aradığı birçok ürünü birarada bulma kolaylığı,kredi kart ile ödeme ödeme kolaylığı,çeşitli kampanyalar vs.

Tabiiki tercih alıcının,ama araştırmalar gösteriyorki büyük marketlerin bir kısmının, ürünü ucuza malederek satmaları, direkt üretici fabrikalara verdikleri özel sparişlerden kaynaklandığı yönünde. Örneğin diğer küçük marketlerde 1.25 tl olan 90gr aynı marka ve ambalajdaki ürünü, büyük marketlerden 1tl fiyat ile 70gr. olarak almanız gibi…Kalite konusunda örnek vermek istemiyorum çünkü tüketici alırken anlamasa dahi tüketirken anlıyor farkı.

Yani ucuz ise bir sebebi vardır.Bunu söylerken yahu bu marketlerin tüm ürünlerimi böyle diyeceksiniz?Hayır tabiî ki, güçlü sermayeleri olduğundan çok yüksek miktarda ürün siparişi verebildiklerinden ucuza mal ettikleri ürünleri de kampanya yaparak,etiketlere yansıtarak satıyorlar.Ancak sürekli bir indirimli satış yok! hatta bazı ürünler zaman zaman çok pahalı olabiliyor gözden kaçırmayın!

Büyük marketlerin şehir ekonomisine katkısı nedir?
Bu sözkonusu marketlerin tamamına yakını bulundukları şehirdeki parayı toplar ve merkezine aktarır yani daha iyi anlaşılır bir ifade ile;bakkal,manav,kasap,büfe vs.gibi işletmeler kazandıkları parayı yine ikamet ettikleri, yaşadıkları yere harcarlar.Büyük marketlerin ise çalıştırdıkları birkaç eleman dışında Samsun şehrimize hiç bir faydası yoktur, vergilerini dahi buraya ödememektedirler!

O halde ne olmalı?
Küçük esnafı bu adaletsiz rekabet ve paylaşım ortamından kurtaracak çözümler üretilmeli,madem büyük marketler toptancılar ayarında ürün satmak istiyor,şehir dışında bir yere çıkarılsınlar zaten gerçekten çok indirimli satıyorlarsa oraya gidecektir isteyen tüketici.Şimdi bana kızanlar olacaktır normal olarak, şehirmerkezi dışına nasıl gideriz uzak olursa biz diyenleri duyar gibiyim.Efendim hiç dert etmeyiniz bu büyük olan marketler kendi aralarında rekabete başlayacak olmaları nedeniyle ücretsiz servis araç hizmeti verecektirler.

Küçük esnaf diyorum çünkü bunlar tüm küçük esnafa darbe vuruyorlar birçok değişik alanda satış rafları açmaya devam ediyorlar ayakkabı,ceket,elektronik malzeme.vs…

Ayrıca bu marketler müdahale edilmez ise çok yakında 7-24 çalışmaya da yeltenecektir.

En azından küçük esnafta ortadaki gelirden faydalanmalı, paylaşım olmalı. ilk etapta acilen saat uygulaması başlatılmalı.Büyük marketlerin çalışma saatlerine sınırlama getirilmeli.Küçük işletmeleri bir kişi olarak görmeyelim onlarında çalıştırdığı personeli, aileleri, okula giden çocukları var geçimini sağlayamayan esnaf dükkanını kapatmak zorunda kalıyor peki ona kim iş verecek.? Zaten çok sayıda işsiz var, işsizler ordusuna yeni bireyler eklenmesini istemiyorsak adaletli paylaşım için adımlar atılmalı. Samsun Büyükşehir Belediye Başkanımız’ın bu konu üzerine Valimiz ile birlikte çalıştıkları söylenmekte umarız gereken yapılır.

Adaletli paylaşımlar dileğiyle…
Erdal YAVUZ
30.01.2010